Serial „Gambit Królowej” stał się jednym z największych fenomenów w historii Netfliksa, przyciągając przed ekrany miliony widzów i wywołując niespotykaną od dekad falę zainteresowania grą w szachy. Historia niezwykle utalentowanej szachistki, Beth Harmon, ukazana na tle jej trudnego dzieciństwa, osobistych zmagań i spektakularnych sukcesów turniejowych, poruszyła zarówno miłośników gry królewskiej, jak i osoby, które nigdy wcześniej nie miały do czynienia z szachownicą. To właśnie dzięki tej produkcji wielu ludzi sięgnęło po zestaw figur i zaczęło odkrywać tajniki strategii oraz taktyki.
Jednak wśród widzów pojawiło się pytanie, które szybko rozniosło się po całym świecie: czy Beth Harmon istniała naprawdę? Czy była to prawdziwa szachistka, która na przekór przeciwnościom osiągnęła szczyt w świecie zdominowanym przez mężczyzn, czy może jedynie postać literacka stworzona dla potrzeb powieści i serialu? Fascynacja tą bohaterką sprawiła, że zaczęto analizować jej historię, szukać pierwowzorów i porównywać wydarzenia przedstawione na ekranie z rzeczywistością.
Warto więc przyjrzeć się bliżej, skąd wzięła się postać Beth Harmon, kto zagrał młodą Beth Harmon w początkowych scenach serialu i jakie prawdziwe osoby mogły być inspiracją dla tej niezwykle charyzmatycznej bohaterki, która na zawsze zapisała się w popkulturze i historii szachów.
Kim jest Beth Harmon i skąd się wzięła jej historia?
Beth Harmon to fikcyjna bohaterka powieści „Gambit Królowej” autorstwa Waltera Tevisa, wydanej w 1983 roku. Serialowa adaptacja tej książki, w której młodą Beth Harmon zagrała Anya Taylor-Joy, przyniosła postaci ogromną popularność. Choć sama Beth Harmon szachistka nigdy nie istniała, jej historia została stworzona na podstawie inspiracji zaczerpniętych z życia kilku prawdziwych osób.
Walter Tevis włożył w postać Harmon wiele wątków autobiograficznych – m.in. motyw dzieciństwa w sierocińcu, uzależnień i poczucia samotności. Kariera szachowa bohaterki przypominała z kolei drogę Bobby’ego Fischera, legendy szachów, który w młodym wieku zdobył mistrzostwo świata i przełamał dominację radzieckich arcymistrzów.
Młoda Beth Harmon – kto grał w serialu?
Choć większość widzów kojarzy Beth Harmon z niezwykle charyzmatyczną Anyą Taylor-Joy, to w początkowych odcinkach „Gambitu Królowej” poznajemy jej młodsze wcielenie. W postać młodej Beth Harmon wcieliła się Isla Johnston – brytyjska aktorka, która mimo młodego wieku zdołała nadać swojej bohaterce niezwykłą głębię i wiarygodność. To właśnie ona pokazuje nam Beth w najbardziej kształtujących ją momentach – od trudnych doświadczeń w sierocińcu, przez pierwsze zetknięcie z szachami, aż po narodziny jej wyjątkowego talentu.
Johnston w sposób subtelny, ale niezwykle sugestywny oddała emocjonalny ciężar dzieciństwa bohaterki. Jej gra aktorska doskonale ukazuje połączenie wrażliwości i determinacji, które stały się fundamentem późniejszych sukcesów Beth. Młoda aktorka musiała zmierzyć się z wymagającym zadaniem – nie tylko wprowadzić widza w świat fabuły, ale też zbudować postać, którą Anya Taylor-Joy przejmie w kolejnych odcinkach, zachowując jej charakter, sposób poruszania się i mimikę.
Sceny z młodą Beth Harmon to klucz do zrozumienia jej późniejszych wyborów i osobowości. To w nich widzimy, jak rodzi się pasja, jak szachownica staje się dla niej ucieczką od codzienności oraz polem do rozwijania niezwykłych umiejętności. Isla Johnston w tej roli udowodniła, że nawet krótki występ może pozostawić trwały ślad w pamięci widzów i stać się jednym z najbardziej zapadających w pamięć elementów serialu.
Beth Harmon szachistka a rzeczywistość – inspiracja Dianą Lanni
Jedną z najciekawszych inspiracji dla postaci Harmon była Diana Lanni – amerykańska szachistka, która w latach 80. była jedną z nielicznych kobiet grających regularnie w Washington Square Park w Nowym Jorku. Jej życie, pełne wzlotów i upadków, w tym uzależnienia od alkoholu i narkotyków, przypomina losy serialowej bohaterki.
Diana Lanni, podobnie jak Beth Harmon, uważała szachy za „alternatywę dla chaosu życia”. W rzeczywistości reprezentowała Stany Zjednoczone na olimpiadzie szachowej w 1982 roku i mierzyła się z największymi nazwiskami kobiecych szachów.
Popularność serialu i wpływ na szachy
„Gambit Królowej” spowodował bezprecedensowy wzrost zainteresowania grą królewską. Wiele osób po obejrzeniu serialu zaczęło uczyć się zasad gry, inwestować w własne zestawy i zapisywać się na kursy. Jeśli chcesz rozpocząć swoją szachową przygodę tak jak młoda Beth Harmon, świetnym wyborem będą szachy od podstaw.
Dla miłośników tradycyjnych rozgrywek polecamy także eleganckie szachy klasyczne, które pozwolą poczuć klimat turniejowych pojedynków. Wszystkie niezbędne akcesoria znajdziesz w naszym sklepie z szachami.
Beth Harmon – postać fikcyjna, ale z prawdziwym sercem
Beth Harmon nigdy nie istniała w rzeczywistości, jednak Walter Tevis – autor powieści „Gambit Królowej” – tchnął w nią tak wiele autentycznych doświadczeń i emocji, że dla wielu widzów stała się postacią niemal realną. Jej historia jest wypadkową inspiracji zaczerpniętych z życia kilku prawdziwych osób, a także samego pisarza, który w dzieciństwie zmagał się z ciężką chorobą i długimi pobytami w szpitalu. To właśnie ten trudny start w życiu odcisnął swoje piętno na charakterze bohaterki – podobnie jak Tevis, Beth poznaje świat od jego najciemniejszej strony, zanim odkryje swoją pasję.
Choć Beth Harmon jest fikcyjną szachistką, jej droga do mistrzostwa przypomina kariery największych arcymistrzów – pełna jest poświęceń, samotnych treningów, presji turniejów i zmagań z własnymi słabościami. Tevis zadbał o to, by w jej postaci znalazły się cechy uniwersalne: determinacja, talent, ale też kruchość i podatność na uzależnienia. Dzięki temu widzowie mogli się z nią utożsamić – niezależnie od tego, czy kiedykolwiek trzymali w rękach figury szachowe, czy nie.
Beth Harmon to przykład bohaterki, która wykracza poza granice scenariusza. Jej historia inspiruje zarówno do sięgnięcia po szachy od podstaw, jak i do refleksji nad tym, jak pasja może odmienić życie. Chociaż jej nazwisko znajdziemy tylko na kartach powieści i w serialowych napisach, emocje, które wywołała, są jak najbardziej prawdziwe.
